Вараланӑва сирсе яракан предприяти пулнӑ май, канализацие тасатакан сооружени чи пысӑк тӗллевӗ — шыв юхӑмӗ нормативсене тивӗҫтернине тивӗҫтересси. Анчах та шыв юхтармалли стандартсем ҫирӗпленсе пынипе тата ҫутҫанталӑка сыхлакан инспекторсен агрессивлӑхӗпе вӑл канализацие тасатакан сооружени ҫине пысӑк операци пусӑмӗ кӳчӗ. Шыва кӑларма чӑнах та йывӑрланнӑҫемӗн йывӑрланать.
Автор сӑнанӑ тӑрӑх, шыв кӑлармалли норматива ҫитме йывӑр пулнин тӳрӗ сӑлтавӗ — манӑн ҫӗршыври канализаци сооруженисенче, пӗтӗмӗшле илсен, виҫӗ усал ҫаврашка пурри.
Пӗрремӗшӗ — шламӑн пӗчӗк активлӑхӗн (MLVSS/MLSS) тата шламӑн пысӑк концентрацийӗн усал ҫаврашки; иккӗмӗшӗ — фосфор кӑлармалли химикатсен виҫи мӗн чухлӗ ытларах усӑ кураҫҫӗ, ҫавӑн чухлӗ ытларах шлам тухать; виҫҫӗмӗшӗ — нумай вӑхӑт хушши ӗҫлекен канализаци тасатмалли сооружени Ытлашши ӗҫлени, оборудование тӗпрен юсама май ҫукки, ҫулталӑкӗпех чир-чӗрпе ӗҫлени, канализаци тасатмалли хӑват чакнин усал ҫаврашки патне илсе пырать.
#1
Шламӑн пӗчӗк активлӑхӗпе шламӑн пысӑк концентрацийӗн усал ҫаврашки
Ван Хунчэн профессор 467 канализаци станцийӗ ҫинче тӗпчевсем туса пынӑ. Шлам активлӑхӗпе шлам концентрацийӗн кӑтартӑвӗсене пӑхса тухар: ҫак 467 канализаци сооружени хушшинче 61% канализаци сооруженисен MLVSS/MLSS 0,5-рен пӗчӗкрех, 30 % яхӑн тасатакан сооруженисен MLVSS/MLSS 0,4-рен пӗчӗкрех.
Канализаци тасатакан сооруженисен 2/3 пайӗнчи шлам концентрацийӗ 4000 мг/л ытла, канализаци тасатакан сооруженисен 1/3 пайӗнчи шлам концентрацийӗ 6000 мг/л ытла, 20 канализаци тасатакан сооруженисен шлам концентрацийӗ 10000 мг/л ытла.
Ҫак условисем (шламӑн пӗчӗк активлӑхӗ, шламӑн пысӑк концентрацийӗ) мӗнле ҫивӗчлӗхсем кӑларса тӑратаҫҫӗ? Чӑнлӑха тишкерекен техника статйисене нумай куртӑмӑр пулин те, ансат сӑмахпа каласан, пӗр ҫивӗчлӗх пур, урӑхла каласан, шыв тухасси нормативран та иртет.
Çакна икӗ енчен ӑнлантарса пама пулать. Пӗр енчен, шлам концентрацийӗ пысӑк пулнӑ хыҫҫӑн, шлам ан лартӑр тесен, аэрацие ӳстермелле. Аэраци виҫине ӳстерни энергипе усӑ курассине ӳстерме кӑна мар, биологи пайне те ӳстерме май парать. Ирӗлнӗ кислород ӳсни денитрификаци валли кирлӗ углерод ҫӑлкуҫне туртса илӗ, ҫакӑ вара биологи тытӑмӗн денитрификаци тата фосфор кӑлармалли эффектне тӳрремӗнех витӗм кӳрӗ, ҫавна май ытлашши N тата P пулать.
Тепӗр енчен, шламӑн пысӑк концентрацийӗ пылчӑкпа шыв хушшинчи ҫыхӑнӑва хӑпартать, шлам вара иккӗмӗш ҫӗр ҫинчи шыв юхӑмӗпе пӗрле ҫӑмӑллӑнах ҫухалать, ҫакӑ вара е ҫӳллӗ шайри тасатмалли блока пӳлсе хурать, е шыв юхӑмӗн COD тата SS стандартран ытларах пулать.
Ҫакӑн хыҫҫӑн мӗн пуласси ҫинчен калаҫнӑ хыҫҫӑн канализаци станцийӗсенче мӗншӗн шыв юхӑмӗ сахал пулни тата шыв нумай пухӑнни ҫинчен калаҫар.
Тӗрӗссипе, шлам концентрацийӗ пысӑк пулнин сӑлтавӗ — шлам активлӑхӗ пӗчӗк пулни. Шлам активлӑхӗ пӗчӗк пулнӑран, тасатмалли эффекта лайӑхлатас тесен, шлам концентрацине ӳстермелле. Шлам активлӑхӗ пӗчӗк пулни юхӑм шывӗнче шлак хӑйӑрӗ нумай пулнипе ҫыхӑннӑ, вӑл биологи тасатмалли блока кӗрсе майӗпен пухӑнать, ҫакӑ вара микроорганизмсен активлӑхне витӗм кӳрет.
Кӗрекен шывра шлак та, хӑйӑр та нумай. Пӗри вӑл — решетке тытакан эффект ытла та начар пулни, тепри вара — манӑн ҫӗршыври канализаци тасатакан сооруженисен 90% ытла ҫӗр айне пулакан шыв юхӑмӗн резервуарӗсем туманни.
Хӑшӗ-пӗрисем ҫапла ыйтма пултараҫҫӗ: мӗншӗн-ха пӗрремӗш ҫӗр айне антармалли резервуар тумалла мар? Ку пӑрӑх сечӗ пирки. Манӑн ҫӗршывра пӑрӑхсен сечӗсенче ҫыхӑну ҫукки, хутӑш ҫыхӑну тата ҫыхӑну ҫукки пек йывӑрлӑхсем пур. Ҫавна май канализаци станцийӗсен витӗм кӳрекен шыв пахалӑхӗ, пӗтӗмӗшле илсен, виҫӗ паллӑ: пысӑк органикӑллӑ мар хытӑ япаласен концентрацийӗ (ISS), пӗчӗк COD, пӗчӗк C/N шайлашӑвӗ.
Шыв юхса кӗрекен шывра органикӑллӑ мар хытӑ япаласен концентрацийӗ пысӑк, урӑхла каласан, хӑйӑр шайӗ самаях пысӑк. Малтанах пӗрремӗш ҫӗр айӗнчи шыв хӑш-пӗр органикӑллӑ мар япаласене чакарма пултарнӑ, анчах та юхса кӗрекен шывӑн ХПК шайӗ пӗчӗк пулнӑран канализаци станцийӗсенчен нумайӑшӗ пӗрремӗш ҫӗр айӗнчи шыв шайне ҫеҫ тумаҫҫӗ.
Юлашки анализра, шламӑн пӗчӗк активлӑхӗ «йывӑр ӳсентӑрансемпе ҫӑмӑл сеткӑсен» еткерлӗхӗ пулса тӑрать.
Эпир ҫапла каларӑмӑр: шламӑн пысӑк концентрацийӗ тата пӗчӗк активлӑхӗ шыв юхӑмӗнче N тата P ытлашши пулни патне илсе пырать. Хальхи вӑхӑтра канализаци заводӗсенчен ытларахӑшӗ углерод ҫӑлкуҫӗсемпе органикӑллӑ мар флокулянтсем хушасси пулса тӑрать. Анчах та тулашри углерод ҫӑлкуҫӗсене нумай хушни энергипе усӑ курассине татах та ӳстерме май парать, ҫав вӑхӑтрах флокулянт нумай хушсан хими шламӗ нумай пулать, ҫакӑ вара шлам концентрацине ӳстерет тата шлам активлӑхне татах та чакарать, ҫапла вара пӑсӑк ҫаврашка пулса тӑрать.
#2
Ҫакӑн пек ҫаврашка, унта фосфор кӑлармалли химикатсем мӗн чухлӗ ытларах усӑ кураҫҫӗ, ҫавӑн чухлӗ ытларах шлам туса кӑлараҫҫӗ.
Фосфор кӑларакан химикатсемпе усӑ курни шлам туса кӑларассине 20-30 процент е ытларах та ӳстернӗ.
Шлам ыйтӑвӗ нумай ҫул хушши канализаци тасатакан сооруженисене пысӑк пӑшӑрхану кӑларса тӑратнӑ, мӗншӗн тесен шлам валли тухмалли ҫул ҫук е тухмалли ҫул ҫирӗп мар. .
Ҫакӑ шӑршӑ ватӑлассине вӑрӑмлатма май парать, ҫакӑ вара шӑршӑ ватӑлассин пулӑмне тата шӑршӑ ҫӑраланни пек тата пысӑкрах йӗркесӗрлӗхсем патне илсе пырать.
Сарӑлнӑ шламӑн флокуляци япӑх. Иккӗмӗш ҫӑраҫҫи шывӗ ҫухалнӑ май ҫӳллӗ шайри тасатмалли блок питӗрӗнсе ларать, тасатмалли витӗм чакать, каялла ҫуса тасатмалли шыв виҫи ӳсет.
Каялла ҫуса тасатмалли шыв виҫи ӳсни икӗ енне илсе ҫитерӗ, пӗри — унчченхи биохими пайӗн тасатмалли витӗмне чакарасси.
Аэраци бакне каялла ҫуса тасатмалли шывӑн пысӑк пайне каялла тавӑраҫҫӗ, ҫакӑ вара конструкцин чӑн-чӑн гидравлика тытса тӑмалли вӑхӑтне чакарать тата иккӗмӗш хут тасатнин тасатмалли витӗмне чакарать;
Иккӗмӗшӗ — тарӑнӑш ӗҫлесе хатӗрлекен блокӑн ӗҫлемелли эффектне татах та чакарасси.
Каялла ҫуса тасатмалли шывӑн пысӑк пайне ҫӳллӗ шайри тасатмалли фильтраци системине каялла тавӑрмалла пулнӑран фильтраци хӑвӑртлӑхӗ ӳсет тата чӑн-чӑн фильтраци хӑвачӗ чакать.
Пӗтӗмӗшле тасатмалли витӗм япӑхланать, ҫакӑ вара шыв юхӑмӗнчи пӗтӗмӗшле фосфорпа ХПК стандартран пысӑкрах пулма пултарать. Нормативран иртсе каяс мар тесе канализаци сооруженийӗ фосфор кӑларакан хатӗрсемпе ытларах усӑ курӗ, ҫакӑ вара шлам калӑпӑшне тата ытларах ӳстерӗ.
усал ҫаврашкана кӗрсе кайрӗ.
#3
Канализаци станцийӗсене нумай вӑхӑт хушши ытлашши ӗҫлеттерни тата канализацие тасатмалли хӑват чакни
Канализацие тасатасси ҫынсенчен кӑна мар, техникӑран та нумай килет.
Шыва тасатмалли малти ретре канализаци оборудованийӗ тахҫантанпах кӗрешет. Ӑна тӑтӑшах юсаса тӑмасан ир-ирех е каярахпа йывӑрлӑхсем сиксе тухӗҫ. Анчах та ытларах чухне канализаци оборудованине юсама май ҫук, мӗншӗн тесен пӗр-пӗр оборудовани чарӑнсан шыв тухасси нормативран та ытларах пулма пултарать. Кулленхи штрафсен тытӑмӗпе ӑна пурте тӳлеме пултараймаҫҫӗ.
Ван Хунчэн профессор тӗпченӗ 467 хулари канализаци тасатакан сооруженисенчен вӗсенчен иккӗ виҫҫӗмӗш пайӗ 80% ытларах, виҫҫӗмӗш пайӗ 120% ытларах, 5 канализаци сооружени 150% ытларах.
Гидравлика нагрузкин шайӗ 80% пысӑкрах пулсан, хӑш-пӗр питӗ пысӑк канализаци тасатакан сооруженисемсӗр пуҫне, пӗтӗмӗшле канализаци сооруженисем шыва юсаса тӑма хупма пултараймаҫҫӗ, мӗншӗн тесен юхӑм стандартне ҫитет, ҫавӑн пекех аэраторсемпе иккӗмӗш ҫӗр айӗнчи шыв ҫӑтмалли тата скреперсем валли резерв шывӗ ҫук. Аялти оборудование тӗпрен юсама е шыв юхтарсан ҫеҫ улӑштарма пулать.
Урӑхла каласан, канализаци станцийӗсен 2/3 пайӗ яхӑн шыв юхӑмӗ стандарта тивӗҫтернине тивӗҫтерес тӗллевпе оборудование юсама пултараймасть.
Ван Хунчэн профессор тӗпчевӗсем тӑрӑх, аэраторсен ӗҫ тӑршшӗ 4-6 ҫул, анчах та канализаци станцийӗсен 1/4 пайӗ аэраторсем ҫинче сывлӑш кӑлармалли ӗҫе 6 ҫул хушши пӑхса тӑман. Пушатмалли тата юсамалли пылчӑк хырмалли хатӗре, пӗтӗмӗшле илсен, ҫулталӑкӗпех юсамаҫҫӗ.
Техника тахҫантанпах чир-чӗрпе ӗҫлет, шыва тасатмалли хӑват та япӑхлансах пырать. Шыв тухмалли вырӑнӑн пусӑмне чӑтса тӑрас тесен ӑна пӑхса тӑма чарма май ҫук. Ҫакӑн пек усал ҫаврашкара канализаци тасатмалли тытӑм яланах арканма пултарать.
#4
вӗҫне ҫыр
Çутҫанталӑка сыхласси ман ҫӗршывӑн тӗп наци политики пулса тӑнӑ хыҫҫӑн шыв, газ, твердотель, тӑпра тата ытти тасамарлӑхпа кӗрешес енӗсем хӑвӑрт аталаннӑ, вӗсен хушшинче канализацие тасатмалли ен малта пырать теме пулать. Ҫителӗксӗр шай, канализаци заводӗн ӗҫӗ йывӑрлӑха кӗрсе ӳкрӗ, пӑрӑх сечӗпе шлам ыйтӑвӗ вара манӑн ҫӗршывӑн канализаци тасатмалли промышленноҫӗн икӗ пысӑк ҫитменлӗхӗ пулса тӑчӗ.
Халӗ ӗнтӗ ҫитменлӗхсене саплаштарма вӑхӑт.
Ҫыру вӑхӑчӗ: 2022 ҫулхи февралӗн 23-мӗшӗ
