Коррози — чи кирлӗ элементсенчен пӗри, вӑлклапансиен. Çавӑнпа та 2016 ҫултаклапанхӳтлӗх, клапан коррозие хирӗҫ кӗрешесси — шута илмелли пӗлтерӗшлӗ ыйту.
Клапанкоррози форми
Металлсен коррозийӗ ытларах чухне хими тата электрохими коррозийӗпе пулать, металл мар материалсен коррозийӗ вара ытларах чухне тӳрӗ химипе физика ӗҫӗсемпе пулать.
1. Хими коррозийӗ
Ток пулман чухне таврари хутлӑх металлпа тӳрремӗнех реакцие кӗрет те ӑна пӗтерет, сӑмахран, металл пысӑк температурӑллӑ типӗ газпа тата электролит мар ирӗлчӗкпе коррозиленет.
2. Гальваникӑллӑ коррози
Металл электролитпа ҫыхӑнать, ҫавна пула электронсем юхаҫҫӗ, ҫакӑ вара хӑйне электрохими ӗҫӗпе сиенлет, ҫакӑ вара коррозин тӗп форми шутланать.
Кислота-никӗс тӑвар ирӗлчӗкӗн ахаль коррозийӗ, атмосфера коррозийӗ, тӑпра коррозийӗ, тинӗс шывӗн коррозийӗ, микробсен коррозийӗ, шӑтӑксен коррозийӗ тата тутӑхман хурҫӑ ҫурӑкӗсен коррозийӗ тата ытти те — ҫаксем пурте электрохими коррозийӗ. Электрохими коррозийӗ хими рольне выляма пултаракан икӗ япала хушшинче кӑна мар, ирӗлчӗкӗн концентрацийӗн уйрӑмлӑхӗпе, таврари кислородӑн концентрацийӗн уйрӑмлӑхӗпе, япала структурин кӑштах уйрӑмлӑхӗпе тата ытти те пула потенциал уйрӑмлӑхӗсене те кӑларса тӑратать, ҫавӑн пекех коррози вӑйне илет, ҫапла вара пӗчӗк потенциаллӑ металл тата пластинка ҫухалать.
Клапан коррози хӑвӑртлӑхӗ
Коррози хӑвӑртлӑхне ултӑ шайра уйӑрма пулать:
(1) Пӗтӗмпех коррозие чӑтӑмлӑ: коррози хӑвӑртлӑхӗ 0,001 мм/ҫулталӑкран пӗчӗкрех
(2) Питӗ коррозие чӑтӑмлӑ: коррози хӑвӑртлӑхӗ 0,001-0,01 мм/ҫулталӑк
(3) Коррозие хирӗҫ тӑрасси: коррози хӑвӑртлӑхӗ 0,01-0,1 мм/ҫулталӑк
(4) Ҫапах та коррозие чӑтӑмлӑ: коррози хӑвӑртлӑхӗ 0,1-1,0 мм/ҫулталӑк
(5) Коррозие хирӗҫ тӑрасси начар: коррози хӑвӑртлӑхӗ 1,0-ран пуҫласа 10 мм/ҫулталӑк таран
(6) Коррозие чӑтӑмлӑ мар: коррози хӑвӑртлӑхӗ 10 мм/ҫулталӑкран пысӑкрах
Тӑхӑр коррозие хирӗҫ кӗрешмелли мерӑсем
1. Коррозие чӑтӑмлӑ материалсене коррозиллӗ хутӑша кура суйласа илӗр
Чӑн-чӑн производствӑра хутлӑхӑн коррозийӗ питӗ кӑткӑс, пӗр хутлӑхра усӑ куракан клапан материалӗ пӗр пек пулсан та, хутӑшӑн концентрацийӗ, температури тата пусӑмӗ тӗрлӗрен, хутлӑхӑн материалпа коррозийӗ пӗр пек мар. Вӑтам температура кашни 10°C хӑпарсан, коррози хӑвӑртлӑхӗ 1-3 хут ӳсет.
Вӑтам концентраци клапан материалӗн коррозийӗ ҫине пысӑк витӗм кӳрет, сӑмахран, тӑхлан кӳкӗрт кислотинче пӗчӗк концентраципе пулать, коррози питӗ пӗчӗк, концентраци 96% ытла пулсан коррози хӑвӑрт хӑпарать. Углеродлӑ хурҫӑ вара, пачах урӑхла, кӳкӗрт кислоти концентрацийӗ 50% яхӑн чухне чи пысӑк коррози пулать, концентрацийӗ 60% ытла ӳссен вара коррози ҫивӗччӗн чакать. Сӑмахран, алюмини 80% ытла концентрациллӗ концентратлӑ азот кислотинче питӗ ҫивӗч, анчах вӑтам тата пӗчӗк концентрациллӗ азот кислотинче вӑл питӗ ҫивӗч, тутӑхман хурҫӑ вара ирӗлтернӗ азот кислотине питӗ чӑтӑмлӑ, анчах 95% ытла концентратлӑ азот кислотинче вӑл ҫивӗчленет.
Ҫак тӗслӗхсенчен ҫакна курма пулать: клапан материалӗсене тӗрӗс суйласа илме ятарлӑ лару-тӑрӑва тӗпе хурса тумалла, коррозие витӗм кӳрекен тӗрлӗ факторсене тишкермелле, материалсене коррозие хирӗҫ кӗрешмелли тивӗҫлӗ пособисем тӑрӑх суйласа илмелле.
2. Металл мар материалсемпе усӑ курӑр
Металл мар коррозие хирӗҫ тӑрасси питӗ лайӑх, клапанӑн температурипе пусӑмӗ металл мар материалсен требованийӗсене тивӗҫтерсен, вӑл коррози ыйтӑвне татса пама кӑна мар, хаклӑ металлсене те перекетлеме пултарать. Клапан корпусне, капотне, ҫивиттине, герметизаци ҫийне тата ытти анлӑ усӑ куракан металл мар материалсенчен тӑваҫҫӗ.
Клапан ҫивитти валли ПТФЭ тата хлорланӑ полиэфир, ҫавӑн пекех ҫутҫанталӑк каучукӗ, неопрен, нитрил каучукӗ тата ытти каучук пек пластиксемпе усӑ кураҫҫӗ, клапан корпусӗн капотӗн тӗп кӗлеткине вара чугунран тата углеродлӑ хурҫӑран тӑваҫҫӗ. Вӑл клапан ҫирӗплӗхне ҫеҫ мар, клапан ҫӗрсе кайманнине те тивӗҫтерет.
Хальхи вӑхӑтра нейлонпа тата ПТФЭ пек пластиксемпе ытларах та ытларах усӑ кураҫҫӗ, ҫутҫанталӑк каучукӗпе тата синтетика каучукӗпе тӗрлӗ герметизаци ҫийӗсем тата герметизаци ункисем тӑваҫҫӗ, вӗсене тӗрлӗ клапансем ҫинче усӑ кураҫҫӗ. Ҫак металл мар материалсем, вӗсене ҫыпӑҫтармалли ҫиелти сийсем вырӑнне усӑ кураҫҫӗ, коррозие лайӑх чӑтӑмлӑ кӑна мар, ҫавӑн пекех лайӑх ҫыпӑҫтармалли ӗҫсем те пур, ҫакӑ вара уйрӑмах пайӑркасемпе ҫыхӑнтаракан хатӗрсенче усӑ курма юрӑхлӑ. Паллах, вӗсем ҫирӗп мар тата ӑшша чӑтӑмлӑ мар, ҫавӑнпа та вӗсемпе усӑ курмалли майсем те сахал.
3. Металл ҫийӗн ӗҫлени
(1) Клапан ҫыхӑнӑвӗ: Клапан ҫыхӑнӑвӗн улиткине атмосфера тата вӑтам коррозие хирӗҫ тӑма пултарассине лайӑхлатма ытларах чухне оцинкованипе, хромпа тата окисленипе (кӑвак) ӗҫлеҫҫӗ. Ҫӳлте асӑннӑ меслетсемсӗр пуҫне ытти ҫирӗплетмелли япаласене те лару-тӑрӑва кура фосфатлани пек ҫиелти имҫамсемпе ӗҫлеҫҫӗ.
(2) Пӗчӗк диаметрлӑ ҫиелти тата хупӑ пайсене питӗрсе лартасси: унӑн коррозие тата ҫӗтӗк-ҫурӑка хирӗҫ тӑрассине лайӑхлатма ҫиелти шайри процессем, сӑмахран, азотировани тата борировани, усӑ кураҫҫӗ.
(3) Коррозие хирӗҫ кӗрешмелли тымар: унӑн коррозие хирӗҫ тӑрассине, коррозие тата ҫӗтӗк-ҫатӑка хирӗҫ тӑрассине лайӑхлатма азотировани, боризаци, хромировани, никель тата ытти ҫиелти сийсене тирпейлемелли меслетсемпе анлӑн усӑ кураҫҫӗ.
Тӗрлӗ ҫиелти имҫамсем тӗрлӗ тымар материалӗсемпе ӗҫ хутлӑхӗсем валли юрӑхлӑ пулмалла, атмосферӑра, шыв пӑсӗн хутӑшӗнче тата асбест упаковка контакт тымарӗнче, хытӑ хромпа, газпа азотламалли процеспа усӑ курма пулать (нержавейка ионлӑ азотламалли процеспа усӑ курмалла мар): сероводородлӑ атмосфера хутлӑхӗнче электрогальванизаципе усӑ курса пысӑк фосфорлӑ ник когелӗ лайӑхрах хӳтӗлет; 38CrMOAIA ионпа тата газпа азотланӑ чухне те коррозие чӑтӑмлӑ пулма пултарать, анчах хытӑ хром сийӗпе усӑ курма юрӑхсӑр; 2Cr13 сӳнтернӗ тата ҫемҫетнӗ хыҫҫӑн аммиак коррозине хирӗҫ тӑма пултарать, газпа азотланӑ чухне усӑ куракан углеродлӑ хурҫӑ та аммиак коррозине хирӗҫ тӑма пултарать, ҫав вӑхӑтрах пур фосфор-никель сийӗсем те аммиак коррозине чӑтӑмлӑ мар, газпа азотланӑ 38CrMOAIA материал вара коррозие питӗ лайӑх чӑтӑмлӑ тата пур енлӗ ӗҫлет, ӑна ытларах чухне клапансем тума усӑ кураҫҫӗ.
(4) Пӗчӗк калибрлӑ клапан корпусӗ тата алӑ кустӑрми: ӑна та час-часах хромланӑ, ҫапла майпа унӑн коррозие хирӗҫ тӑрассине лайӑхлатма тата клапана илемлетме пулать.
4. Ӑшӑпа сирпӗтни
Ӑшӑпа сирпӗтесси — сийсем хатӗрлемелли меслетсенчен пӗри, вӑл материал ҫийне хӳтӗлемелли ҫӗнӗ технологисенчен пӗри пулса тӑчӗ. Ку вӑл — ҫиелти сийе ҫирӗплетмелли меслет, унта пысӑк энерги ҫӑра ӑшӑ ҫӑлкуҫӗсемпе (газ ҫунӑвӗн ҫулӑмӗ, электричество арки, плазма арки, электричество ӑшӑтӑвӗ, газ сирпӗнӗвӗ тата ытти те) усӑ курса металл е металл мар материалсене ӑшӑтса ирӗлтереҫҫӗ, вӗсене малтанах тирпейленӗ никӗс ҫийӗ ҫине атомизаци евӗрлӗ сирпӗтсе сирпӗтмелли сий туса хураҫҫӗ, е ҫав вӑхӑтрах никӗс ҫиелти сийне ӑшӑтаҫҫӗ, ҫапла вара каллех сийленет подложка ҫийӗнче сирпӗнтерекен сварка сийӗн ҫиелти ҫирӗплетӳ процесне йӗркелеме.
Ытларах металлсемпе вӗсен ирӗлчӗкӗсене, металл оксичӗн керамикине, цермет композичӗсене тата хытӑ металл хутӑшӗсене металл е металл мар подложкӑсем ҫине пӗр е темиҫе ӑшӑпа сирпӗтмелли меслетпе сӗрме пулать, ҫакӑ вара ҫиелти коррозие хирӗҫ тӑрассине, ҫӗтӗк-ҫурӑка хирӗҫ тӑрассине, пысӑк температурӑна хирӗҫ тӑрассине тата ытти пахалӑхсене лайӑхлатма тата ӗҫ вӑхӑтне тӑсма пултарать. Ӑшӑ сирпӗтмелли ятарлӑ функциллӗ сий, ӑшӑ изоляцийӗпе, изоляципе (е йӗркесӗр электричествӑпа), шлифовальнӑй герметизаципе, хӑйне хӑй сӗрмелли, ӑшӑ радиацийӗпе, электромагнитлӑ экранированипе тата ытти ятарлӑ пахалӑхсемпе, ӑшӑ сирпӗтӗвӗпе усӑ курни пайсене юсама пултарать.
5. Сӑрӑ сирпӗтмелле
Сӑрӑ — коррозие хирӗҫ кӗрешмелли анлӑ сарӑлнӑ хатӗр, вӑл — коррозие хирӗҫ кӗрешмелли питӗ кирлӗ материал тата клапан продукцийӗ ҫинчи паллӑ. Сӑрӑ — металл мар материал та, ӑна ытларах чухне синтетика сӑмалинчен, резина шламӗнчен, ӳсентӑран ҫӑвӗнчен, ирӗлтерекен япаларан тата ыттисенчен тӑваҫҫӗ, вӑл металл ҫийне хупласа тӑрать, хутӑша тата атмосферӑна уйӑрать, коррозие хирӗҫ кӗрешмелли тӗллеве пурнӑҫлать.
Сӑрӑсене ытларах шывра, тӑварлӑ шывра, тинӗс шывӗнче, атмосферӑра тата ытлашши ҫивӗч мар ытти тавралӑхра усӑ кураҫҫӗ. Клапанӑн шалти шӑтӑкне час-часах антикоррозивлӑ сӑрӑпа сӑрлаҫҫӗ, ҫапла майпа шыв, сывлӑш тата ытти хатӗрсем клапана ҫӗрӗк ан ҫӗмӗрччӗр
6. Коррози ингибиторӗсем хушӑр
Коррозие чаракан хатӗрсем коррозие тытса чармалли механизм вӑл батарейӑна поляризацилеме пулӑшни пулать. Коррози ингибиторӗсемпе ытларах медиа тата тултармалли япаласенче усӑ кураҫҫӗ. Ҫак хутӑша коррози ингибиторӗсем хушни оборудованипе клапансен коррозине чакарма пултарать, сӑмахран, кислородсӑр кӳкӗрт кислотинче хром-никель тутӑхман хурҫӑ, кремаци шайне ҫитиччен пысӑк ирӗлӳ диапазонӗ, коррози йывӑртарах, анчах та пӗчӗк виҫепе пӑхӑр сульфатне е азот кислоти тата ытти оксидан хушсан, нержавеющий хурҫӑ тупӑ пулма пултарать патшалӑх, хутлӑх эрозине сирсе яма хӳтӗлекен пленка ҫийӗ, хлорид кислотинче, енчен те пӗчӗк виҫепе окислитель хушсан, титан коррозине чакарма пулать.
Клапан пусӑмне тӗрӗслес ӗҫе час-часах пусӑм тӗрӗслевӗн хатӗрӗ пек усӑ кураҫҫӗ, ҫакӑ вара ҫӑмӑллӑнах коррозие кӑларса тӑрататьклапан, тата шыва кӑштах натрий нитричӗ хушсан, клапан шывпа ҫӗрсе каясран сыхланма пулать. Асбест упаковкинче хлорид пур, вӑл клапан тымарне питӗ ҫивӗчлетет, пӑспа ҫуса тасатмалли меслетпе усӑ курсан хлорид содержанине чакарма пулать, анчах ку меслете пурнӑҫлама питӗ йывӑр, ӑна пӗтӗмӗшле сарма май ҫук, вӑл уйрӑм ыйтусем валли кӑна юрӑхлӑ.
Клапан тымарне хӳтӗлес тата асбест упаковка коррозирен сыхланас тӗллевпе асбест упаковка ҫинче коррози ингибиторӗпе парне металлне клапан тымарӗ ҫине сӗреҫҫӗ, коррози ингибиторӗ натрий нитричӗпе натрий хроматӗнчен тӑрать, вӗсем клапан тымарӗн ҫийӗнче пассиваци пленки туса кӑларма пултараҫҫӗ тата клапан тымарӗн коррозине хирӗҫ тӑрассине лайӑхлатма пултараҫҫӗ коррози ингибиторӗ майӗпен ирӗлсе ҫу сӗрекен роль вылять; Чӑн та, цинк та коррозие чаракан япала шутланать, вӑл малтан асбестри хлоридпа пӗрлешме пултарать, ҫапла вара хлоридпа тымар металлӗн контакт майӗ чылай чакать, ҫапла вара коррозие хирӗҫ кӗрешмелли тӗллеве пурнӑҫлама пулать.
7. Электрохими хӳтлӗхӗ
Электрохими хӳтлӗхӗ икӗ тӗрлӗ: анодлӑ хӳтлӗх тата катодлӑ хӳтлӗх. Тимӗре хӳтӗлеме цинкпа усӑ кураҫҫӗ пулсан, цинк тутӑхать, цинка парне металлӗ теҫҫӗ, производство практикинче анод хӳтӗлевӗпе сахалрах усӑ кураҫҫӗ, катод хӳтӗлевӗпе ытларах усӑ кураҫҫӗ. Ҫак катодлӑ хӳтлӗх мелӗпе пысӑк клапансемпе пӗлтерӗшлӗ клапансем валли усӑ кураҫҫӗ, ку вӑл перекетлӗ, ансат та витӗмлӗ меслет, клапан тымарне хӳтӗлес тесе асбест упаковкине цинк хушса хураҫҫӗ.
8. Ҫиекен тавралӑха тытса тӑрӑр
Тавралӑх текенни икӗ тӗрлӗ анлӑ тата ансӑр пӗлтерӗшлӗ, тавралӑхӑн анлӑ пӗлтерӗшӗ клапан вырнаҫтарнӑ вырӑн таврашӗнчи тавралӑха тата унӑн шалти ҫаврӑнӑш хутлӑхне пӗлтерет, тавралӑхӑн анлӑ пӗлтерӗшӗ вара клапан вырнаҫтарнӑ вырӑн таврашӗнчи условисене пӗлтерет.
Ытларах тавралӑха тытса чарма ҫук, ҫавӑнпа та производство процесӗсене ирӗксӗрех улӑштарма май ҫук. Продукцие тата процеса сиен кӳмен чухне ҫеҫ тавралӑха тытса тӑмалли меслете йышӑнма пулать, сӑмахран, котельнӑй шывне деоксигенацилеме, ҫу тасатмалли процесра рН хакне тӳрлетме шӗвек хушма тата ытти те.
Атмосфера тусанпа, шыв пӑсӗпе тата тӗтӗмпе тулнӑ, уйрӑмах производство таврашӗнче, сӑмахран, тӗтӗм тӑварлӑ шывӗ, наркӑмӑшлӑ газсем тата оборудовани кӑларакан вӗтӗ порошок, вӗсем клапана тӗрлӗ шайри коррози кӳреҫҫӗ. Операторӑн клапана тӑтӑшах тасатмалла тата тасатмалла, ӗҫ йӗркипе килӗшӳллӗн тӑтӑшах бензин тултармалла, ку вара тавралӑхри коррозие хирӗҫ кӗрешмелли витӗмлӗ мерӑ шутланать. Клапан ҫине хӳтӗлев хупӑлчи вырнаҫтарни, ҫӗр клапанӗ ҫине ҫӗр скважини лартни тата клапан ҫийӗ ҫине сӑрӑ сапни — ҫаксем пурте ҫивӗч япаласем ҫӗмӗрӗлме паман майсемклапан.
Тавралӑх температури тата сывлӑш вараланӑвӗ ӳсни, уйрӑмах хупӑ хутлӑхри оборудованипе клапансемшӗн, вӗсен коррозине хӑвӑртлатать, ҫавӑнпа та тавралӑх коррозине чакарма май пур таран уҫӑ мастерскойсемпе е вентиляципе сивӗтмелли мерӑсемпе усӑ курмалла.
9. Тирпейлес технологие тата клапан структурине лайӑхлатасси
Антикоррози хӳтӗлевӗклапан— проекта пуҫланӑранпах шута илнӗ ыйту, ҫавӑнпа та ӑслӑ структурӑллӑ тата тӗрӗс процесс меслечӗллӗ клапан продукчӗ, паллах, клапан коррозине чакарма лайӑх витӗм кӳрӗ. Ҫавӑнпа та проектпа производство пайӗн конструкциллӗ проектра ӑслӑ мар, процесс меслечӗсем тӗрӗс мар тата ҫӑмӑллӑнах коррози кӑларса тӑратакан пайсене тӗрлӗ ӗҫ условийӗсен требованийӗсене тивӗҫтерме лайӑхлатмалла.
Ҫыру вӑхӑчӗ: 2025 ҫулхи январӗн 22-мӗшӗ
